Nieuwe cultuurnota
UNESCO-nominatie voor Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) en Limes
Culturele ontwikkeling Soesterberg
Erfgoedparels
In de Cultuurnota 2012-2015 ‘Cultuur van U’ staan de hoofdlijnen van het provinciale cultuurbeleid. Begin 2016 stellen wij een nieuwe cultuurnota op voor de periode 2016-2019. We richten ons meer dan voorheen op relevante maatschappelijke opgaven en trends, zoals de groei van de steden, cultuurtoerisme, de leefbaarheid van kleine kernen en het opereren in een netwerksamenleving. Het beleid zal op hoofdlijnen niet wijzigen, maar we leggen wel nieuwe accenten. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het versterken van het erfgoedbeheer, meer investeren in kennis over erfgoed bij gemeenten, het stimuleren van R&D bij cultuur- en erfgoedinstellingen, het cultuureducatiebeleid verbreden en meer aandacht vragen voor cultuur bij gebiedsontwikkelingen. Naar verwachting zullen voor erfgoedparels ook beleidscriteria op het gebied van duurzaamheid, herbestemming en vitaliteit kleine kernen worden toegevoegd. Met de nieuwe cultuurnota kunnen ook wijzigingen worden aangebracht van de begroting. Wij beschouwen 2016 als een overgangsjaar.
De nominatiedossiers voor Limes en Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) als UNESCO werelderfgoed vormen een belangrijke prioriteit. De Nieuwe Hollandse Waterlinie is geselecteerd om in 2019 mogelijk te worden toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Het grootste Rijksmonument van Nederland wordt voorgedragen als een uitbreiding van de Stelling van Amsterdam (Werelderfgoed sinds 1996). De Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam vormen samen een uniek en groots monument van wereldformaat. In januari 2018 overhandigt de minister van OCW de uitbreidingsnominatie aan de UNESCO in Parijs. In 2019 maakt UNESCO bekend of de Werelderfgoedstatus definitief wordt toegekend. De Limes is de noordgrens van het oude Romeinse Rijk. Vanwege de grote archeologische betekenis is de Limes ook voorgedragen om benoemd te worden tot UNESCO Werelderfgoed. De provincie werkt in een landelijk samenwerkingsverband aan bescherming, beleving en benutting van de Limes. Naast beide dossiers zoeken we naar innovatieve en revolverende mogelijkheden voor de financiering van het behoud en beleefbaar blijven van de NHW en Limes. Daarbij kijken we nadrukkelijk ook naar marktpartijen. De NHW en Limes bieden immers goede kansen voor behoud in combinatie met exploitatie door ondernemingen. Het zichtbaar en beleefbaar maken van Castellum Fectio (een onderdeel van de Limes) ronden we in 2016 af.
De culturele ontwikkeling bij Soesterberg moet bijdragen aan de zichtbaarheid van Park Vliegbasis Soesterberg. De partners, het Utrechts Landschap, het Nationaal Millitair Museum, de gemeenten Soest en Zeist en de provincie streven daarbij naar een goede toegankelijkheid, met bijbehorende voorzieningen voor het publiek en een goed balans tussen natuur, erfgoed, recreatie en cultuur.
Het Fonds Erfgoedparels is een belangrijk instrument in het behoud van Rijksbeschermde monumenten. De provincie Utrecht ontvangt hiervoor van het Rijk jaarlijks € 1.5 mln. De provincie stelt zelf ook € 1,5 mln. beschikbaar. De verdeling van deze middelen over de verschillende categorieën rijksmonumenten, en de wijze waarop dat gebeurt, zullen worden vastgesteld met de nieuwe cultuurnota. Maximalisering van private bijdragen en bijdragen van revolverende fondsen blijft bij de inzet van het Fonds Erfgoedparels een belangrijk aandachtspunt.